Modliszki to bardzo ciekawe owady do obserwacji. Nie zajmują dużo miejsca, nie wymagają ogromnego terrarium i potrafią być wyjątkowo efektowne — szczególnie podczas polowania, czyszczenia odnóży czy przyjmowania charakterystycznej pozycji czatującego drapieżnika. Ich hodowla nie jest skomplikowana, ale ma kilka zasad, których nie warto lekceważyć.
Najważniejsze w terrarium dla modliszki są: wysokość zbiornika, dobra wentylacja, stabilne elementy do wspinaczki i bezpieczne miejsce do wylinki. To właśnie linienie jest momentem, w którym najczęściej dochodzi do problemów. Modliszka musi mieć możliwość swobodnego zwisania głową w dół, bez dotykania podłoża i dekoracji.
W tym artykule omawiamy, jak wyposażyć terrarium dla modliszki, jaki zbiornik wybrać, co dać na dno, jakie gałązki i rośliny zastosować, jak kontrolować wilgotność oraz czym karmić modliszkę w domowej hodowli.
Dla modliszki najlepiej sprawdza się terrarium pionowe albo wysoki, dobrze wentylowany pojemnik hodowlany. Nie chodzi o dużą powierzchnię dna, ale o wysokość. Modliszka większość czasu spędza na gałęziach, ściankach, roślinach albo pod pokrywą zbiornika.
Dla młodych osobników lepszy będzie niewielki pojemnik lub małe terrarium akrylowe niż zbyt duże terrarium szklane. Mała modliszka w ogromnym zbiorniku może mieć problem ze znalezieniem pokarmu, a opiekunowi trudniej kontrolować jej stan. Dorosłe osobniki można przenieść do estetycznego terrarium szklanego, akrylowego lub wysokiego pojemnika z dobrą wentylacją.
Dla wielu dorosłych modliszek średniej wielkości dobrym wyborem będzie terrarium w okolicach 20 × 20 × 30 cm. To popularny, wygodny rozmiar, który pozwala zmieścić gałązki, rośliny, podłoże i zostawić miejsce do linienia.
Nie jest to jednak wymiar uniwersalny dla każdego gatunku. Duże modliszki, takie jak Hierodula czy Sphodromantis, mogą potrzebować większej przestrzeni, szczególnie dorosłe samice. Mniejsze gatunki, na przykład część modliszek kwiatowych lub liściowych, można utrzymywać w mniejszych zbiornikach, o ile zachowana jest odpowiednia wysokość i wentylacja.
W przypadku młodych modliszek najlepiej dobrać pojemnik do aktualnego stadium rozwoju. Młode modliszki często trzyma się w pojemnikach hodowlanych, faunaboxach lub małych pojemnikach z siatkowaną pokrywą. Wraz ze wzrostem owada pojemnik należy wymienić na większy.
Wentylacja to jeden z najważniejszych elementów. Modliszka potrzebuje świeżego powietrza, a zbiornik nie powinien być stale zaparowany. Zbyt słaba wymiana powietrza sprzyja pleśni, zalegającej wilgoci i problemom podczas wylinki.
Najlepiej sprawdza się wentylacja górna oraz dodatkowe otwory boczne. W praktyce bardzo dobrze działają pojemniki z siatkowaną pokrywą i otworami po bokach. Przy terrariach szklanych warto zwrócić uwagę, czy wentylacja nie jest tylko symboliczna. Ciekawym rozwiązaniem są terraria, które posiadają wysuwaną całą górną klapkę, która zrobiona jest z siatki.
Dobra cyrkulacja powietrza jest szczególnie ważna przy gatunkach, które wymagają wyższej wilgotności. Wilgoć ma pomagać w utrzymaniu odpowiednich warunków, ale nie może zamieniać terrarium w mokry, duszny pojemnik.
Modliszka bardzo często linieje, wisząc pod pokrywą terrarium. Dlatego górna część zbiornika nie powinna być gładka. Szklany lub śliski plastikowy sufit może być problemem, bo owad nie będzie miał dobrego chwytu.
Najlepiej zastosować:
drobną siatkę podklejoną pod wieczko,
gazę,
siatkę wentylacyjną,
drobną siatkę plastikową np. budowlaną,
dobrze naciągnięty materiał zapewniający pewny chwyt.
Nie powinno się używać ostrej metalowej siatki ani materiałów z oczkami, w których modliszka mogłaby zakleszczyć odnóża. Pokrywa musi być stabilna, dobrze zamocowana i bezpieczna. Jeśli modliszka spadnie podczas wylinki, bardzo często kończy się to deformacją odnóży, skrzydeł lub śmiercią owada.
Podłoże w terrarium dla modliszki nie jest najważniejszym elementem wystroju, ale ma swoje zastosowanie. Pomaga utrzymać wilgotność, poprawia wygląd zbiornika i ułatwia sprzątanie.
Do terrarium dla modliszki można użyć:
torfu bez nawozów,
ziemi bez dodatków chemicznych,
wermikulitu,
mchu torfowca w niewielkiej ilości,
ręcznika papierowego w pojemnikach hodowlanych.
Dla początkujących bardzo praktyczny jest ręcznik papierowy. Łatwo go wymienić, dobrze widać zabrudzenia i resztki owadów. W terrarium dekoracyjnym lepiej wygląda cienka warstwa włókna kokosowego, torfu lub mieszanki biaktywne.
Podłoże powinno być lekko wilgotne wtedy, gdy wymaga tego gatunek, ale nie mokre. Jeśli pojemnik długo paruje, a podłoże zaczyna pachnieć stęchlizną, to znak, że zraszania jest za dużo albo wentylacja jest za słaba.
Modliszka potrzebuje przestrzeni pionowej. W terrarium powinny znaleźć się gałązki, cienkie patyki, suche łodygi lub rośliny, po których owad będzie mógł chodzić i z których będzie mógł polować.
Najlepiej sprawdzają się gałęzie ustawione pod różnymi kątami. Warto poprowadzić je od dołu ku górze, ale nie należy wypełniać całego zbiornika zbyt gęsto. Modliszka musi mieć wolną przestrzeń pod miejscem, z którego będzie linieć.
Dobrze przygotowane terrarium powinno mieć:
kilka gałązek różnej grubości,
łatwy dostęp do górnej części zbiornika,
stabilne punkty zaczepienia,
wolną przestrzeń pod sufitem,
miejsca do polowania i odpoczynku.
Gałązki nie mogą się chwiać. Jeżeli element wystroju przesuwa się przy dotknięciu, trzeba go lepiej zamocować albo wymienić - w razie potrzeby gałązki można posklejać silikonem lub połączyć opaskami zaciskowymi.
Rośliny poprawiają wygląd zbiornika i dają modliszce dodatkowe miejsca do chodzenia. Można używać zarówno roślin sztucznych, jak i żywych. Wybór zależy od tego, czy terrarium ma być proste i praktyczne, czy bardziej dekoracyjne.
Sztuczne rośliny są łatwe w utrzymaniu. Nie potrzebują światła, nie przesychają i można je szybko umyć. Sprawdzają się szczególnie w pojemnikach hodowlanych oraz u osób, które chcą prostego rozwiązania.
Żywe rośliny wyglądają naturalniej i pomagają utrzymać mikroklimat, ale wymagają większej kontroli. Nie mogą pochodzić z upraw opryskiwanych chemią. Przed użyciem warto je dobrze wypłukać i posadzić w bezpiecznym podłożu w doniczce umieszczonej w terrarium.
Rośliny nie powinny tworzyć zwartej, gęstej ściany. Modliszka ma mieć gdzie się ukryć, ale nadal musi mieć miejsce na swobodne linienie.
Wilgotność należy dopasować do gatunku. Nie ma jednej wartości idealnej dla wszystkich modliszek. Gatunki bardziej odporne i polecane początkującym zwykle dobrze radzą sobie w umiarkowanej wilgotności. Gatunki tropikalne, storczykowe lub liściowe mogą wymagać wilgotniejszego środowiska.
W praktyce wiele popularnych modliszek utrzymuje się w warunkach pokojowych z regularnym, lekkim zraszaniem. Zrasza się ścianki, rośliny lub elementy wystroju, a nie bezpośrednio owada. Modliszka może spijać krople wody z powierzchni, dlatego miska z wodą nie jest potrzebna.
Najważniejsze jest zachowanie równowagi. Terrarium nie może być przesuszone w okresie wylinki, ale nie powinno też być stale mokre. Po zraszaniu zbiornik powinien stopniowo przesychać.
Temperatura zależy od gatunku, ale wiele popularnych modliszek dobrze funkcjonuje w zakresie około 22–28°C. W normalnie ogrzewanym mieszkaniu często nie trzeba stosować dodatkowego dogrzewania.
Jeśli w pomieszczeniu jest chłodno, można użyć maty grzewczej zamontowanej z boku lub z tyłu pojemnika. Nie powinna przykrywać całego zbiornika, ponieważ modliszka musi mieć możliwość wyboru cieplejszego i chłodniejszego miejsca.
Nie należy stawiać terrarium na parapecie w pełnym słońcu. Małe pojemniki nagrzewają się bardzo szybko, a przegrzanie jest dla modliszek dużo groźniejsze niż niewielki spadek temperatury.
Modliszka nie potrzebuje specjalistycznej lampy UVB ani żadnej żarówki grzewczej. Do prawidłowego funkcjonowania wystarcza jej naturalny rytm dnia i nocy oraz umiarkowane światło w pomieszczeniu.
Lampka LED może być przydatna, jeśli terrarium ma pełnić funkcję dekoracyjną albo znajdują się w nim żywe rośliny. Trzeba jednak pilnować, aby oświetlenie nie przegrzewało zbiornika. Przy małych terrariach nawet niewielka lampka może wyraźnie podnieść temperaturę.
Modliszki karmimy żywymi owadami. Pokarm musi się poruszać, ponieważ to ruch wywołuje reakcję łowiecką. Martwy owad zwykle nie zainteresuje modliszki.
Pokarm należy dobrać do wielkości owada. Zbyt duża karmówka może stresować modliszkę, uderzać ją odnóżami albo stanowić zagrożenie po wylince.
Do karmienia modliszek w hodowlach najczęściej stosuje się:
odpowiednio dobrane rozmiarem świerszcze,
odpowiednio dobrane rozmiarem karaczany.
Młode modliszki najczęściej zaczynają od muszek owocówek. Większe osobniki można stopniowo przestawiać na większą karmówkę. Wiele gatunków bardzo dobrze reaguje na świerszcze i różne owady latające.
Nie należy zostawiać owadów w terrarium na noc. Owad może przeszkadzać modliszce, a świeżo po wylince nawet ją uszkodzić. Niezjedzone owady najlepiej usuwać.
Młode modliszki jedzą częściej niż dorosłe. Młode modliszki można karmić codziennie lub co drugi dzień, zależnie od gatunku, temperatury i tempa wzrostu. Dorosłe modliszki zwykle karmimy rzadziej — najczęściej co kilka dni.
Nie trzeba przekarmiać owada. Dobrze najedzona modliszka ma pełniejszy odwłok i zwykle ignoruje kolejne ofiary. Przed wylinką może całkowicie odmówić pokarmu. To normalne i nie powinno być od razu powodem do niepokoju.
Po wylince należy odczekać, aż ciało owada stwardnieje. Zbyt szybkie podanie pokarmu, szczególnie większego świerszcza lub karaczana, może skończyć się uszkodzeniem modliszki.
Wylinka to etap, przy którym najczęściej widać, czy terrarium zostało dobrze przygotowane. Modliszka potrzebuje wtedy spokoju, dobrej przyczepności, odpowiedniej wilgotności i wolnej przestrzeni.
Przed wylinką owad może przestać jeść, mniej się poruszać i częściej przebywać wysoko w pojemniku. W tym czasie warto usunąć wszystkie niezjedzone owady karmowe. Nie należy modliszki dotykać, przenosić ani prowokować do ruchu.
Po udanej wylince modliszka przez pewien czas jest miękka i delikatna. Trzeba dać jej czas. Karmienie najlepiej wznowić dopiero wtedy, gdy porusza się normalnie i jej ciało wyraźnie stwardnieje.
Najbezpieczniej trzymać modliszki pojedynczo. To drapieżniki, a kanibalizm jest u nich naturalnym zjawiskiem. Nawet jeśli młode osobniki przez krótki czas tolerują swoją obecność, nie oznacza to, że wspólna hodowla jest dobrym pomysłem.
Szczególnie ryzykowne jest trzymanie razem osobników różnej wielkości, modliszek po wylince i dorosłych samic. W praktyce jeden pojemnik dla jednej modliszki to najbezpieczniejsze rozwiązanie.
Najczęstsze błędy to zbyt niskie terrarium, śliska pokrywa, brak wentylacji i zbyt gęsty wystrój. Modliszka nie potrzebuje przeładowanego zbiornika. Dekoracje mają pomagać we wspinaczce i polowaniu, a nie utrudniać linienie.
Warto unikać:
terrariów z gładkim sufitem,
pojemników bez dobrej wentylacji,
ostrej metalowej siatki,
zbyt mokrego podłoża,
zostawiania owadów na noc,
karmienia owadami złapanymi na zewnątrz,
zbyt dużej karmówki,
trzymania kilku modliszek razem.
Najlepsze terrarium dla modliszki jest proste, pionowe, przewiewne i funkcjonalne.
Do przygotowania terrarium przydadzą się:
pionowe terrarium lub pojemnik hodowlany,
siatkowana pokrywa albo materiał zapewniający chwyt,
podłoże,
gałązki,
sztuczne lub żywe rośliny,
spryskiwacz,
opcjonalnie termometr i higrometr
owady karmowe,
pęseta,
w razie potrzeby mata grzewcza z termostatem,
dekoracje i tło do terrarium.
W przypadku młodych modliszek można zacząć od prostego pojemnika hodowlanego. Dorosły osobnik lepiej prezentuje się w wyższym terrarium z gałęziami, roślinami i naturalnym tłem.
Dobre terrarium dla modliszki nie musi być duże, ale musi być dobrze zaplanowane. Najważniejsza jest wysokość, wentylacja i miejsce do wylinki. To od tych elementów zależy bezpieczeństwo owada podczas wzrostu.
Na dnie można zastosować ręcznik papierowy, włókno kokosowe, torf lub inne bezpieczne podłoże. W środku powinny znaleźć się gałązki, rośliny i stabilne elementy do wspinaczki. Zbiornik należy lekko zraszać zgodnie z wymaganiami gatunku, ale nie wolno doprowadzać do stałego przemoczenia.
Modliszka to świetny wybór dla osób, które lubią obserwować zachowania drapieżnych owadów. Przy dobrze dobranym terrarium jej hodowla jest ciekawa, estetyczna i stosunkowo prosta.
Najlepsze będzie terrarium pionowe, dobrze wentylowane i dopasowane do wielkości owada.
Tak. Wysokość jest bardzo ważna, ponieważ modliszka linieje, wisząc głową w dół. Zbyt niski pojemnik zwiększa ryzyko nieudanej wylinki.
Można użyć ręcznika papierowego, włókna kokosowego, torfu, ziemi bez nawozów lub wermikulitu. Podłoże powinno pomagać w utrzymaniu wilgotności, ale nie może być stale mokre.
Nie. Modliszki zwykle piją krople wody ze ścianek, roślin i elementów wystroju. Wystarczy delikatne zraszanie.
To zależy od gatunku i wentylacji. Najważniejsze, aby terrarium nie było stale mokre i mogło przesychać między zraszaniami.
Wiele popularnych gatunków dobrze radzi sobie w temperaturze pokojowej. Jeśli w pomieszczeniu jest chłodno, można zastosować delikatne dogrzewanie z kontrolą temperatury.
Najlepsze są cienkie i średnie gałązki, stabilnie zamocowane i ustawione pod różnymi kątami. Powinny umożliwiać wspinaczkę i dojście do górnej części zbiornika.
Najbezpieczniej trzymać je pojedynczo. Modliszki są drapieżnikami i mogą zjadać inne osobniki.
Modliszki karmi się żywymi owadami. Młode osobniki jedzą muszki owocówki, a większe mogą dostawać, świerszcze, karaczany lub inne owady - chętnie atakują owady latające.
Nie warto. Jeśli modliszka nie zje świerszcza czy karaczana, najlepiej go usunąć, szczególnie przed wylinką lub tuż po niej.
